Historia
24.07.2008.

        Gmina Jedwabno została utworzona w powiecie szczycieńskim uchwałą Nr XXI/83/72
Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 roku.
        Jedwabno było drugim po Małdze ośrodkiem ludności staropruskiej w części puszczy Patrąk, której
pozostałość stanowią dzisiejsze lasy Napiwodzkie, Dłużeckie i częściowo Korpelskie. Jego istnienie sięga
niewątpliwie okresu przedkrzyżackiego. Oprócz osiedla istniało tu również grodzisko staropruskie. Około
1380 r. Krzyżacy zbudowali nad jeziorem Jedwabskim zamek myśliwski o charakterze obronnym
Jedwabno posiadało tradycję starej wsi bartnickiej, o której wspominają księgi czynszowe skarbnika
zakonnego z 1436 r. Z postępem trzebieży okolicznej puszczy osiadali tu także liczni rolnicy polscy.
Według rejestrów z 1579 r. Jedwabno obejmowało 66 włók, a w 1782 r. liczyło 57 dymów i było osiedlem
targowym na starym i ożywionym szlaku. Należy zaznaczyć, że miejscowość Jedwabno w danych zapisach
występowała pod nazwą „Gedewewe”. W tym okresie powstały również takie wsie jak: Burdąg, Małszewo,
Brajniki, Witowo.
       Za czasów Księstwa Pruskiego /1525 – 1700/ rejon Jedwabieński należał do okręgu pogórskiego w
kapitanacie Nidzickim. W tym czasie powstały kolejne wsie naszej gminy: Szuć, Narty, Nowy Dwór,
Warchały, Dzieżki, Dębowiec. Jak wieść gminna głosi, podczas wojny francusko - pruskiej, miał
przejeżdżać przez rejon Jedwabieński sam Napoleon. Miał się zatrzymać obok rzeki Czarna Struga w
pobliżu wsi Nowe Borowe. Tak przynajmniej informowała tablica przytwierdzona obok starego 500-
letniego dębu rosnącego w sąsiedztwie tej rzeki.
        W okresie kryzysu gospodarczego w latach 1820-1840 wiele osób wyemigrowało z rejonu
Jedwabieńskiego. Nową klęską dla ludności Mazur był wybuch I wojny światowej w 1914 r. W celu obrony
polskiej mniejszości narodowej i podniesienia dobrobytu polskiego powołano w 1920 r. w Olsztynie
związek Polaków w Prusach Wschodnich. Z rejonu Jedwabieńskiego wyróżnili się tacy działacze jak: p.
Kozłowski, p. Maria Kozłowska, p. Maria Matyszczyk, p. Jan Matyszczyk, p. Maria Fromm.
        W czasie II wojny światowej wielu działaczy z okresu plebiscytu, Związku Polaków, nauczycieli
zapłaciło życiem za działalność na rzecz Polski. Po II wojnie światowej w 1945 r. przystąpiono do
organizowania administracji polskiej. Pierwszym Wójtem w Jedwabnie został p. Jan Kozak. Natomiast
pierwszym przewodniczącym Gminnej Rady Narodowej w Jedwabnie był p. Mieczysław Kadziński.
        W 1972 r. została utworzona Gmina Jedwabno i pierwszym jej naczelnikiem został p. Maciej
Jankowski.

 

Źródło: Informator Gminny 2009 - GCI Jedwabno